Αλλαγή μοντέλου διακυβέρνησης με αφορμή τις κινητοποιήσεις στην πλατεία Εξαρχείων

της Τζίναs Σωτηροπούλου

«Οι πόλεις είναι ένα σύνολο πραγμάτων: απομνημονεύσεων, επιθυμιών, σημείων μιας γλώσσας, οι πόλεις είναι τόποι ανταλλαγών, όπως εξηγούν όλα τα βιβλία της οικονομίας, αλλά οι ανταλλαγές αυτές δεν είναι μονάχα ανταλλαγές εμπορευμάτων, είναι και ανταλλαγές λέξεων, πόθων, αναμνήσεων», γράφει ο Ίταλο Καλβίνο στις «Αόρατες πόλεις».

Τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα έχει μετατραπεί σε τόπο ανταλλαγής εμπορευμάτων. Οι προσβάσιμοι σε όλους υπαίθριοι δημόσιοι χώροι, όπως η πλατεία Εξαρχείων & ο Λόφος Στρέφη (για να μιλήσω για την γειτονιά μου) αποτελούν καθημερινά πεδία αντιπαράθεσης διοίκησης και κατοίκων.

Η πλατεία Εξαρχείων μαζί με τα δέντρα της απειλείται με ολοκληρωτική καταστροφή, χωρίς να έχει γίνει καμιά διαβούλευση. Σε μόνιμο καθεστώς «κατάστασης εξαίρεσης», η Αθήνα και ο δημόσιος χώρος της μεταλλάσσονται. Ο χώρος ως κοινό αγαθό εξαϋλώνεται και εμπορευματοποιείται, η πρόσβαση εμποδίζεται.

Και όμως. Η Αθήνα μπορεί να εκπλήξει, να γίνει πρότυπο διαχείρισης του δημόσιου χώρου, επενδύοντας σε νέους τρόπους λήψης αποφάσεων: στη συλλογική διαβούλευση και στον συμμετοχικό σχεδιασμό με κατοίκους και φορείς. Μόνο όταν οι κάτοικοι είναι ευχαριστημένοι με την γειτονιά τους μπορούν να λειτουργήσουν σωστά όλα.

Η σημερινή κινητοποίηση (Δευτέρα 6/11/2023) στην πλατεία Εξαρχείων και όλες όσες έχουν προηγηθεί & θα ακολουθήσουν δεν έχουν να κάνουν μόνο με την διακοπή της κοπής των δέντρων, ούτε με το περισσότερο πράσινο. Ούτε με την εύλογη απαίτηση να μεταφερθεί ο Σταθμός του Μετρό δίπλα, στο Μουσείο. Έχει να κάνει και με την ανάγκη διαβούλευσης και συμμετοχής των κατοίκων στις αποφάσεις του Δήμου. Σε όλα τα θέματα. Έχει να κάνει με την αλλαγή μοντέλου διακυβέρνησης.

Η μάχη για ένα καλύτερο δομημένο περιβάλλον είναι μια συλλογική προσπάθεια, που απαιτεί τη δύναμη και τη γνώση του καθενός. Η συλλογική διάνοια των κατοίκων, η εξουσία από τα κάτω προς τα πάνω, οι ενεργοί πολίτες και οι διαδικασίες διαβούλευσης είναι αυτά που θα παράξουν την αυθόρμητη και προγραμματικά επιθυμητή πόλη. Μια πόλη ελπίδας, μια ευτυχισμένη πόλη όπως θα έγραφε και ο Καλβίνο.

Ελπίζω ο νέος δήμαρχος Αθηναίων, να ανταποκριθεί και σε αυτό το αίτημα.